नेवा: स इन्टरनेट रेडियो

The Status of the radio is


Note: Please Click the play button to listen if the status is Live
Refresh the page if live and player is not responding.

Wednesday, November 18, 2015

न्हूदँया हसना

न्हूदँया हसना

शरद कसाः

साभार: सन्ध्या टाइम्स, ने.सं. ११३६ कछलाथ्व १ (वि.सं. २०७२ कार्तिक २६ विहीवाः)


"नेपालभाषाया हे ज्याय् बहनी ज्याझ्वः न्ह्याकाच्वंम्ह छम्ह स्वलाया निंतिं पिहां वनेमाल । लिहां वये धुंकाः ज्याझ्वः न्ह्याकेत प्रशासनं पंगः थन । याकःचिया कुतलं ज्या ताःमलायेवं राजनीतिक संयन्त्रया पासापिंसं छुं याइ ला धकाः आश याःगु नं फिइ लः तयेथें जक जुल । नेवाः जागरण मञ्च, संयुक्त संघर्ष समितिया खँ नं औपचारिकताय् जक लिकुन ।"


थ्व देशय् भिनी मखुत । देय् भिनेत जनता सचेत जुयाः न्ह्यानाच्वनेमाः । देयया दकलय् सचेत धयातःपिं नेवाःत थ्व इलय् अबु दालाय् मदु धयाथें जुयाच्वंगु दु । नेवाःतय्सं थःपिनिगु अधिकारया निंतिं ल्वाये हे मफयावन । हाले हे मफयावन । थ्व इलय् थें नेवाःत कमजोर जूगु सायद, मेबलय् मदुथें च्वं । अथे जुयाः देय्या मू कानून संविधान घोषणा जुलं नं नेवाःत ख्वये ला न्हिले ला जुइमाःगु अवस्था वयाबिल । नेवाःतय्गु कर्मय् नकिं तायेधुंकाः बल्ल होश वल । अले काचाकाचा त्वाःत्वालय् ‘नेवाः स्वायत्त राज्य’ या बोर्ड यखाये हल । न्हिलेगु ला, ख्वयेगु ला ? थ्व ला आलुब्वय् वनेमाःथाय् भुतिब्वय् वनेगु थेंजाःगु ज्या जकं जुल ।


देय्या तराई, मधेशय् मि च्यानाच्वन, स्वनिगःया नेवाःत दनामवः धकाः नं बय्बय् जुयाच्वन । नेवाःतय्सं दुःख सिउगु हे मगाःनि । नेवाःतय्त ला ‘आया आया’ धायेक मुइके मानि । अले जक न्ह्यलं चाइ । २०७२, वैशाख १२ य् तःभखाय् ब्वयाः गुलि मनूत सित । गुलि मनूत घाःपाः जुल । स्वनिगःया मू मू सम्पदात ध्वस्त जुल । गुलिसिया छेँ दुन, चर्के जुल । दुनीथें च्वंगु, धेधेचूगु छेँय् तू नकाः भलसा बीमाल । सकसियां मन ख्वः । अय् याये, थय् याये मसियाच्वन । न्हनावंगु सम्पदा, छेँ आदिया पुनर्निर्माण गुकथं यायेगु धइगुली स्वयां नं नेवाःतय् चिउताः धइगु गुंलां स्वयम्भूइ बाजं थायेगु कि मथायेगु ? यंलां कुमारी खः गुकथं सालेगु ? थज्याःगु खँय् जक तक्यनाः थःगु जिन्दगी फुकाच्वंपिं नेवाःत अधिकारया खँय् छाय् दनावइ ?

नेवाःतय् दकलय सशक्तगु संगठनमध्ये छगू ‘नेपालभाषा मंकाः खलः’ खः । तर तर थ्व थौं अस्तित्वय् दु ला, मदु ला व मेगु हे खँ  जुल । थ्व खः ला कमजोर जुयाः फुनाच्वंगुलिं हे नेवाःत नं कमजोर जुयाः फुनावंगु खः । छगू  इलय् मंकाः खलः धायेवं राज्यया सत्तासीन मेचय् च्वनाच्वंपिंतकं थर्कमान । थ्व खलःयात मदयेक छ्वयेत सरकारीस्तरंनिसें थीथी पार्टीया षड्यन्त्र व चलखेल गुलि जुल व थःगु थासय्
हे दु । तर थुकियात ध्वस्त यायेगुली स्वयं नेवाःत नं म्हो जिम्मेवार मजू । छगू ला थुकिया नेतृत्व वर्ग हे थःथःगु स्वार्थं ग्रस्तपिं जुयाच्वन । थुमिके निःस्वार्थ भावना धइगु हे मदु खनिं । संगठन दुने मतभेद दइ । उकियात संगठन दुनें हे ज्यंका छ्वयेमाःगु खः । थज्याःगु कुतः यायेगु स्वयां नं मेगु संगठन निर्माण यायेगुली नेवाः नेतात ब्वाँय् जुल । लिच्वःकथं नेवाःगुथि, नेपालभाषा प्रजातान्त्रिक संघ, नेवाः राष्ट्रिय आन्दोलन, नेवाः देय् दबू आदि आदि संगठनया जन्म जुल । थौं थ्व फुक्क संगठनया हालत छु जुयाच्वन झीगु न्ह्यःने कथिं दायाः चातुवानाच्वंगु दु ।

नेवाःतय् छगू हे संगठन बमलाःसा नेवाःत बल्लाइगु गुकथं ? थौं अपवादकथं छगू निगू साहित्यिक संस्थाय् जक न्हूधाः जुयाः न्हूगु ज्यासना पुचः गठन जुयाच्वन । मेगु खलः, पुचःया अवस्था स्वयेगु खःसा व हे मुलु व हे सुका । नेपालभाषा मंकाः खलकंनिसें न्हूधाः याये मफुगु ल्वचं थौं नेवाः देय् दबूयाततकं थियाच्वंगु दु । अझ न्हिले पी मफइगु खँ ला देय् दबू याकनं न्हूधाः यायेमाल धकाः छगू दबाब समूह नीस्वनाः उकिया नायः जुयाच्वंम्हेसिगु संस्था नेपाल लिपि गुथिया न्हूधाः मजूगु हे थौं झिंप्यदँ दयेधुंकल । आः धयादिसँ, थज्याःगु तालं नेवाःत दनावइ लाकि द्यनाछ्वइ ? नेवाःतय्गु थज्याःगु अवस्था जूगुलिं हे आः धमाधम मेमेगु जातितय्सं हेपे याना हयाच्वंगु खः । हिस्याना हयाच्वंगु खः । नेवाःतय्सं थ्व खँ थुइकेगु गबलय् ?

थौं मेमेगु जातिया संघ, संगठन गुलि न्ह्याः वनेधुंकल । गनं गन थ्यनेधुंकल । म्हिगः उमिसं नेवाःतय्गु हे सांगठनिक प्रक्रिया स्वयाः थःपिं न्ह्याः वये सयेकूगु मखु ला ? उपिं न्ह्याः वःगु न्ह्याः वनंतुं जुल । नेवाःत गन खः अन हे थानाच्वन । थनच्वंगु सुपः अनतक हे चीके फुगु मखुनि । उमिसं राज्यया हरेक ख्यलय् थःपिनिगु अधिकार काकां यंकाच्वन । थःगु ल्हाः द्यःने लाका यंकाच्वन । नेवाःत लातां केरा स्वःथें जक स्वयाच्वन । उपिं ला अझं मोहनिया स्याक्वत्याक्व गबलय् यायेगु ? चालं गबलय् यायेगु धकाः
थःथःपिनिगु छ्यं ल्वाकाच्वन । नेवाःत खाली थज्याःगु खँय् जक तक्यनाः हे छन्हु फुना वनीतिनि ।
थःपिनिगु अधिकारया लागि ल्वायेगु, हालेगु ला गन गन नखः गबलय् हनेगु धकाः जक ब्वाँय् जुयाच्वन ।

देय्या हे खँ ल्हाये धाःसा देशय् तःभुखाय् ब्वयाः जनता गुकथं म्वायेगु, जीवन गुकथं हनेगु धइगु चिन्तां ग्रस्त जुयाच्वन । तर देय् न्ह्याकेगु जिम्मेवारी कयाच्वंपिं नेतातय्त छुं मतलब दुगु मखु । सकलें मिले जुयाः देय् दयेकेगु मस्वसे जबजस्र्ति संविधान निं दयेकः वन । ठीक जू, थ्व नं छगू मयासें मगाःगु ज्या खः । तर थुकिं थन जनताया ल्हाः, म्हुतु चूलाकेत माःगु आधारभूत आवश्यकतातकं मदयावनीगु अवस्था वयाबिल । म्वाना जक च्वनेमाः, थ्व मिखां छु जक स्वये दइ तिनि धायेथें संविधान घोषणा जूगुया लिच्वःकथं मधेशी व थारूतय्गु आन्दोलन मदिक्क न्ह्यानाच्वंगु दु । तःधीम्ह दाजु धायेके यःम्ह भारतं अघोषित नाकाबन्दी यानाः नेपाःयात वाथा–वाथा कंकातःगु दु । देशय् जनताया निंतिं लः मदु, मत मदु, आः वयाः चिकं मदु, ग्याँस मदु, छुं छुं मदु । गथे यानाः नयेगु, गथे यानाः च्वनेगु जुयाच्वंसां
नेतातय् धाःसा थःपिं मन्त्री, प्रधानमन्त्री निं जुइमाःगु दु ।

जनता न्हिंन्हिं सिनाच्वंगु दु । सरकारय् च्वंपिनि ‘दिवाभोज’ यायां लिमलाः । प्रतिपक्ष जुयाच्वंपिं नं ‘जलपान’ ज्याझ्वः यानाः मस्त । मानौं उमिगु निंतिं थन छुं जुयाच्वंगु हे मदु । उपिं ला खाली राष्ट्रपतिया चुनाव, उप–राष्ट्रपतिया चुनाव, मन्त्रीमण्डलया विस्तार थज्याःगु ज्याय् जक तक्यनाः जनताया समस्याय् ध्यान हे बियाच्वंगु मदु । अथे ला उमिगु ध्यान, उमिगु राजनीति धइगु गथे यानाः जिल अथे यानाः राजधानी कब्जा यायेगु व थन छेँ छखा दनेगु जक खः । थुकिया हे उपज कथं पूर्वराष्ट्रपतिया लागि काचाकाचा छेँ माः जूगु । छु आः राष्ट्रपति जुइधुंकूपिंत छेँया सुविधा बियाः थन राष्ट्रपति शहर दयेकेत्यंगु ला मखु ला ? मखुसा व जमिन्दार यादवयात हाकनं छेँया सुविधा छाय् ?

न्हापा न्हापायापिंसं धाइगु जक न्यनातया, ‘मेपिंसं लुँ काःसा छिमिसं खि न काये खनी मखु’ धकाः। अथे हे का झी नं । येँ महानगरपालिकां मेट्रो एफ.एम. न्ह्याका वयाच्वंगु दु । शुरुइ नेपालभाषाया ज्याझ्वः न्ह्याकीपिं स्वयंसेवी कथं ज्या यानाच्वन । लिपा लँ खर्च कथं भचा भचा दांया व्यवस्था जुल । छुं दँ लिपा मेमेगु भाय् या ज्याझ्वः न्ह्याकीपिंसं थःपिंत कर्मचारी सरह दुथ्याकेमाःगु कथं आन्दोलन यात । उकी नेवाः भाय्या ज्याझ्वः न्ह्याकीपिं नं लिउने मलाः । सः तःगु लिच्वःकथं सकलें नापं नेपालभाषाया निंतिं सुथय्, न्हिनय् व बहनी ज्याझ्वः न्ह्याकेत निम्ह निम्ह करारय् नियुक्त यायेगु व्यवस्था जुल । ज्याझ्वः न्ह्यानां तुं वन ।

नेपालभाषाया हे ज्याय् बहनी ज्याझ्वः न्ह्याकाच्वंम्ह छम्ह स्वलाया निंतिं पिहां वनेमाल । लिहां वये धुंकाः ज्याझ्वः न्ह्याकेत प्रशासनं पंगः थन । याकःचिया कुतलं ज्या ताःमलायेवं राजनीतिक संयन्त्रया पासापिंसं छुं याइ ला धकाः आश याःगु नं फिइ लः तयेथें जक जुल । नेवाः जागरण मञ्च, संयुक्त संघर्ष समितिया खँ नं औपचारिकताय् जक लिकुन । पालां प्यमदं चफुनाः चमबू जुइवं वनेगु हे त्वःताबिल । झी नेवाःतय्सं थुइके मफुत कि थ्व सुं छम्ह व्यक्तिया खँ मखु, थ्व ला नेवाः ज्याझ्वःया निंतिं वःगु कोटा खः । छम्ह मखुसा छम्ह न्ह्याम्हेसियां ज्याझ्वः न्ह्याकूसां झीत दुगु अधिकार कायेगुली हे झी जाये मफु । झी संघ संस्था कमजोर जूगुया थ्व छगू दकलय् तःधंगु दसु खः । दछिइ छक्वः लिमलाइपिं नेवाःतय्गु निंतिं स्वन्ति पिखालखुइ पियाच्वंगु दु । ने.सं. ११३६ या लसताय् नेवाःत थःगु हक, अधिकारय् सचेत जुइमा । न्हूदँया हसना दु ।


No comments:

Post a Comment