नेवा: स इन्टरनेट रेडियो

The Status of the radio is


Note: Please Click the play button to listen if the status is Live
Refresh the page if live and player is not responding.

Tuesday, January 29, 2013

कदर भएन जिउँदो सहिदको


कदर भएन जिउँदो सहिदको

प्रस्तुति : मधुसुधन भट्टराई


Ram Hari Sharma
२४ असोजमा मुलुकले एउटा त्यस्तो व्यक्ति गुमाएको छ, जसले देशको स्वतन्त्रका लागि शासकविरुद्ध कदम उठाउने जोखिम मोले । तर, उनको त्यो कदमकै वेला जनतालाई भने बोल्नसमेत छुट थिएन । जतिसुकै शारीरिक यातना पाए पनि उनले आफ्नो यात्रा रोकेनन्, बरु जनतामा राजनीतिक चेतना जगाउने कामको सुरुवात गरे । मुलुकमा जनताका अधिकार खोसेर एकतन्त्रीय शासन लादेका राणाको शासनविरुद्ध सबैभन्दा पहिला संघर्षको सुरुवात गरेका थिए । ३० जेठ १९९३ मा एकतन्त्रीय राणा शासनको विरोधमा 'प्रजा परिषद्' पार्टीको स्थापना गरेर प्रजातन्त्र स्थापनाका लागि आन्दोलन सुरु गर्ने ती व्यक्ति हुन् रामहरि शर्मा । उनलाई नेपाली राजनीतिमा 'जिउँदो सहिद' भनेर चिनिन्छ । 

३० जेठ १९९३ मा काठमाडौंको झोन्छेस्थित सहिद धर्मभक्त माथेमाको घरमा गोप्य रूपले शर्माको सक्रियतामा टंकप्रसाद आचार्य, दशरथ चन्द मिलेर 'प्रजा परिषद्' नामक पार्टी स्थापना भएको थियो । त्यसपछि उनीहरू राणा शासनको अन्त्य गरी मुलुकमा प्रजातन्त्रको स्थापनाका लागि लागिरहे । रामहरि शर्मासँग सँगसँगै राजनीति गरेका कांग्रेस पूर्वमहामन्त्री कुलबहादुर गुरुङ नेपालमा जहाँनियाँ राणा शासनको अन्त्य गरी प्रजातन्त्र स्थापना गर्न शर्माको अतुलनीय योगदान रहेको बताउँछन् । नेपालको राजनीतिमा प्रजातन्त्रका लागि भएको आन्दोलनका 'अभियन्ता'का रूपमा शर्मालाई लिनुपर्ने तर्क गुरुङको छ । 'रामहरि शर्मा मुलुकमा प्रजातन्त्र स्थापनाको सुरुवात गर्ने अभियन्ता हुन,' गुरुङ भन्छन्, 'जुनवेला जनतालाई बोल्न छुट थिएन । आफ्नो अधिकारबारे शासकले गरेको कामका विरुद्ध कुरा उठाए त्यसले जघन्य शारीरिक यातना पाउँथ्यो । त्यस्तो वेला उनले जनतामा राजनीतिक चेतना जगाउने कामको सुरुवात गरेका हुन्, उनको काम सराहनीय थियो ।'

भदौ १९९७ सालमा सभापति टंकप्रसाद आचार्य, उपसभापति दशरथ चन्द र महामन्त्री शर्मा रहेको प्रजा परिषद्ले राणाहरूको विरोधमा जनतालाई जागृत गर्न भन्दै काठमाडौंमा अत्यन्त गोप्य तरिकाले व्यापक पर्चासमेत वितरण गरेको थियो । यतिसम्म कि राणाले आफूहरू विरुद्धको आन्दोलन गर्ने प्रजा परिषद्मा संलग्न हुनेहरूको बारेमा धेरै प्रयासका बाबजुद दुई महिनापछि मात्र पत्तो पायो । पत्तो पाएलगत्तै २ कात्तिक १९९७ मा राणाहरूले उनीहरू विरुद्ध व्यापक धरपकड सुरु गरे । त्यस समयमा भारतमा रहेका सभापति टंकप्रसाद आचार्यलाई पनि राणाले पक्रेर काठमाडौं ल्याए ।
टंकप्रसाद आचार्य, रामहरि शर्मा, शुक्रराज शास्त्री, दशरथ चन्द, धर्मभक्त माथेमा र गंगालाल श्रेष्ठलाई काठमाडौंबाटै राणाहरूको निर्देशनमा पुलिसले पक्राउ गरे । त्यसै समयमा पक्राउ परेका शास्त्री, चन्द, श्रेष्ठ र माथेमालाई राणाले एकतर्फी फैसला सुनाई ६ माघ १९९७ मा मृत्युदण्डको सजाय दिने निर्णय गरे । उनीहरूसँगै पक्रिएका टंकप्रसाद आचार्य र शर्मालगायतलाई महिनौँसम्म असहनीय शारीरिक यातना दिइयो । 

तत्कालीन कानुनी व्यवस्थाअनुसार राणाले आचार्य र शर्मा ब्राह्मण भएकाले मृत्युदण्ड दिएनन् । 'चार सहिद धर्मभक्त माथेमा, गंगालाल श्रेष्ठ, शुक्रराज शास्त्री र दशरथ चन्दसँगै रामहरि शर्मा र टंकप्रसाद आचार्यलाई पनि मार्ने थिए । ब्राह्मण भएर मात्र मृत्युदण्ड दिएनन,' गुरुङ भन्छन्, 'तत्कालीन कानुनी व्यवस्थाअनुसार राणाले आचार्य र शर्मा ब्राह्मण भएकाले मृत्युदण्ड नदिएका हुन् । दुवैजनालाई चारपाटे मुडेर जात च्यूत गरी आजीवन काराबासको सजाय दिइएको थियो ।'
त्यसैले शर्मालाई 'जिउँदो सहिद' भनी चिनिन्छ । दुवैजनालाई चारपाटे मुडेर जात च्यूत गरी आजीवन काराबासको सजाय दिइएको विभिन्न राजनीतिक दस्तावेजमा समेत पढ्न पाइन्छ । मृत्युदण्ड सुनाइएका चारजनालाई १० देखि १६ माघसम्म राजधानीका विभिन्न स्थानमा क्रूरतापूर्ण तरिकाले राणाले मृत्युदण्ड दिए । पछि २००७ सालमा प्रजातन्त्र स्थापना भएपछि कांग्रेस नेतृत्वमा बनेको सरकारले उनीहरूलाई सहिद घोषणा गरिएको थियो । 

त्यसै आन्दोलनमा संलग्न भएको भन्दै सर्वमान्य नेता एवं लौहपुरुष गणेशमान सिंह, चुडाप्रसादलगायत दर्जनौँलाई राणाले आजीवन काराबासको सजाय सुनाएका थिए । केहीलाई १२ वर्षको सजाय तोकेर कठोरतापूर्वक जेलमा राखेे । सर्वमान्य नेता सिंह २००१ सालमा राणाहरूको जेल तोडेर उम्किएका थिए । आचार्य र शर्मालगायत अरू धेरै राणा शासनविरुद्ध आन्दोलन गर्नेहरू २००७ को जनक्रान्ति सफल भएपछि मात्र जेलबाट उम्कन पाएका थिए । शर्मा र आचार्य १० वर्षको कठोर सजायपछि २००७ माघमा रिहा भएका थिए । त्यसपछि पनि शर्माले देशमा प्रजातन्त्रको संस्थागत विकासमा निरन्तर संघर्ष गरिरहेका थिए । 

पछिल्लो समयमा देखिएको राजनीतिक संकट समाधान पनि त्यस्तै ज्यानको बाजी राखेर मुलुक र जनताको पक्षमा निर्णय लिने व्यक्ति भए सहजै हुने गुरुङको भनाइ छ । 'अहिलेको संकट समाधान मुलुक र राष्ट्रको स्वार्थका लागि राजनीति गर्ने नेताको अभावमा हुन नसकेको हो,' गुरुङ भन्छन्, 'रामहरि शर्माजस्ता निडर र प्रजातन्त्र ल्याउन र संस्थागत गर्नका लागि लागिपर्ने राजनेता भए वर्तमान संकटको समाधान सहजै हुन्छ ।'

कांग्रेसले पनि 'प्रजा परिषद्'ले सुरु गरेको प्रजातन्त्र स्थापनाको आन्दोलनलाई नै निरन्तरता दिएर २००७ सालमा प्रजातन्त्र आएको हो । 'कांग्रेसले 'प्रजा परिषद्'मा संलग्न नेताहरू टंकप्रसाद आचार्य, चुडाप्रसादलगायतलाई समाहित गरेर राणा शासनविरोधी आन्दोलनको सुरुवात गरेको थियो । त्यही आन्दोलनले सफलता प्राप्त गरेर मुलुकमा प्रजातन्त्र आएको हो,' गुरुङले भने ।

तर, वर्तमान सरकारले भने उनको योगदानको उचित कदर गरेको होइन भन्ने लाग्छ । उनको मृत्युपछि बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले उनको परिवारसँग छलफल गरी सम्मान दिने भनेको त छ तर अझैसम्म कस्तो र के सम्मान दिने भन्ने निक्र्योल भइसकेको छैन । अन्य परिवर्तनकारी आन्दोलनमा सक्रियता देखाएका र नेतृत्व लिएकालाई सरकारले आफैँ निर्णय गरेर सम्मान दिन्थ्यो, तर उनकोमा परिवारसँगको छलफलपछि मात्र निर्णय लिने बताएर प्रजातन्त्रको स्थापनाका लागि उनले सुरु गरेको कार्यको कदर गर्न नसकेको गुरुङले बताए । तदारुकताका साथ सरकारले गर्नुपर्ने सम्मान गर्न नसकेको उनको भनाइ छ ।

Source :http://www.nayapatrika.com/index.php?option=com_content&view=article&id=6870:2012-10-16-04-17-10&catid=39:2011-07-03-13-23-23&Itemid=55

No comments:

Post a Comment