नेवा: स इन्टरनेट रेडियो

The Status of the radio is


Note: Please Click the play button to listen if the status is Live
Refresh the page if live and player is not responding.

Tuesday, October 23, 2012

दशैंपाखें अतिक्रमित जुयाच्वंगु मोहनि नखः


श्रीकृष्ण महर्जन

मोहनि नखः वयाच्वंगु दु । मोहनि नखःया इलय् अप्वः यानाः नेवाः संस्कृति थूपिन्त तसकं चिन्ता ब्वलनीगु जुयाच्वंगु दु । मूल रुपं मोहनि नखः हनीगु इलय् दशैं नखःपाखें जुयाच्वंगु अतिक्रमणं यानाः । मोहनि नखःया इलय् नेवाःतय्गु छेँय छेँय नं थः भिनामस्तनिसें म्ह्याय् मस्तय्त अले जिलाजंपिन्त तकं सिन्ह तिकेगु यानाहःगु दु ।

नेवाः संस्कृतिया बांलाक्क थूपिन्सं नं बाध्य जुयाः सिन्हः तिकेत बाध्य जुयाः वयाच्वंगु दु । कारण मोहनि नखःया इलय् थः भिनामस्तय्सं खय्तय्सं हनीगु दशैं नखःया चलन कथं सिन्हः तिइगु नितिं वइगुलिं खः । मस्तय्सं ध्यबा कायेत अथे सिन्हः तिइगु खःसा छुं जुयाः मस्तय्त सिन्हः मतिकल धाःसा नुगःस्याःम्ह धकाः काइगु संभावना दुगुलिं यःसां मयःसां अथे सिन्हः तिकेत बाध्य जुजुं वनाच्वंगु दु नेवाःतय्त ।


दशै नखः
हिन्दू धर्मालम्बीतय्सं हनीगु तःजिगु नखः धैगु दशैं खः । कौलाथ्व पारुनिसें दशमी तक ल्याः खनाः दशमी खुन्हु सिन्हः तिकाः थकालिपिन्सं आर्शिवाद बिइगु ज्या यानाः वयाच्वंगु दु ।

थः म्हसिक मनूतय्थाय् अर्थात थःपिन्सं हनेमाःपिं सकलसिथाय् हे वनाः दशैं नखः हनेगु झ्वलय् सिन्हः तिउ वनीगु चलन दु । अले सिन्हः तिइगु नाप नापं ध्यबा तकं बिइगु यानाः वयाच्वंगु दु । विशेष यानाः थःलाःपिन्थाय् ला मवंसे हे मगाः धाइ । न्ह्याक्व हे तापाःपिं जूसां थःलाःपिन्थाय्
जाकि सिन्हः तिउ वनीगु यानाः वयाच्वंगु खने दु ।


अले असत्यं सत्ययात त्याकूगु दिं कथं नालाः भगवतीयात विशेष पूजा यायेगु दशैंया इलय् याइ । दशैं नखःया मूल ज्या धैगु हे सिन्हः तिइगु अले आर्शिवाद बिइगु खः । आर्शिवाद बिइगु धैगु आदर्शवादी सिद्धान्तया आधारय् खः ।

दशैं धाये धुनेवं हे न्ह्याक्वः हे गरिवम्ह मनू जूसां ला हयाः नये हे माःगु अझ खसी स्याये हे माःगु संस्कार खय् ब्रम्हुतय्गु समाजय् दु । अले दशैंया अर्थ हे छगू कथं ला नयेगु कथं जूवनाच्वंगु दु धाःसां छुं पाइमखु ।


मोहनि नखः
मोहनि नखः धैगु नेवाःतय्गु मौलिक कथंया नखः खः । मोहनि नखःया मूल दिं धैगु कौलाथ्व अष्टमी, नवःमि व दशमी खः । अष्टमीयात नेवाःतय्सं थापं यायेगु दिं धाइ ।

अले कूछि भ्वय् नयेगु दिं नं धाइ । थापं यायेगुया अर्थ थःपिनिगु जीवनय् माःगु फुक्क कथंया समानंनिसें ल्वाभः तक न्हापा गज्वःगु अवस्थाय् लानाच्वंगु खः उकियात स्वयाः मर्मत यानाः स्थापना याइगु खः । अथे स्थापना याइगु यात हे थापं यायेगु धाइगु खः । थःपिनिगु जीवनय् माःगु फुक्क सामान तयारी अवस्थाय् तयेगु थापं यायेगु खः । अथे सामान थापं याये धुंकाः कूलयापिं फुक्क मनूत झ्वःलकं च्वनाः केरा लप्तेय् तयाः थापं याःगु थासय् हे च्वनाः भ्वय् नयेगुयात हे कूछि भ्वय् धाइगु खः । उकिया अर्थ फुक्क सामानंनिसें ल्वाभः तकं तयारी अवस्थाय् तयाः कूलयापिं सकलें च्वनाः भ्वय् नयेगु खः । अथे हे छुं नं कथंया सांस्कृतिक गुथि जूसा उगु गुथिया फुक्क सामान नं तयारी अवस्थाय् तयेगु याइ अर्थात थापं यायेगु याइ । कूछि भ्वय्या अर्थ मथुयाः निमना/निमना बजि दानाः हे नयेमाःगु अर्थय् नं कयाः वयाच्वंगु मदुगु मखु ।

अष्टमी खुन्हु थापं याःगु सामानंनिसें ल्वाभः यात तकं नवःमि खुन्हु पुजा याइ । अथे पूजा याइगुयात स्याक्वःत्याक्व नं धायेगु यानाः वयाच्वंगु दु । स्याक्वःत्याक्व खुन्हु बांचा बली नं बिइगु याइ । अनंलिपा उखुन्हु समेबजि नं नयेगु याइ ।
नवःमि खुन्हु पुजा यानातःगु सामानत दशमी खुन्हु क्वकायेगु याइ । उगु कथं पुजा यानाः क्वकायेगुयात हे चालं धायेगु यानाः वयाच्वंगु दु ।

अथे सामान क्वकायेगु धैगु अर्थ जीवनय् प्रयोग यायेमाःगु सामानत थापं यानातःगुयात लित कायेगु याइ । लःल्हानाः कायेगु याइ । अथे हे गुथिइ च्वंगु सामान जूसां नं उगु हे कथं लःल्हानाः कायेगु याइ । अले अथे लःल्हानाः काये धुंकूगु समानयात प्रयोग यायेगु नं याइ । सांस्कृतिक बाजं धिमे, खिं, धाः, दबःखिं लगायतया समानत थायेगु याइ । उगु हे कथं बासुरी, कहां लगायतया पुइगु बाजं जूसा पुइगु नं याइ । उलि जक मखु सफू नं क्वकायाः म्ये तकं हालेगु याइ ।

उकिया अर्थ अष्टमी खुन्हु थापं याःगु सामान दशमीनिसें प्रयोगय् हइगु खः । विशेष यानाः बुज्या नाप स्वापू दयाच्वंगु नखः जूगुलिं ईंचानिसें कू तकं लःल्हानाः कायेगुया अर्थ उगु इलंनिसें हे बुइ वा लयेत अर्थात सामाज्या यायेत तयार यायेगु खः ।

जीवनय् माःगु समान लःल्हानाः कयाः न्ह्याः वनेगु संघर्षवादी सिद्धान्त ज्वनाच्वंगु मोहनि नखः । मोहनि नखःया झ्वलय् सीकाःभू यायेमाःगु, विशेष प्रकारया हाकूगु मोहनि सिन्हः तिइमाःगु नेवाः संस्कृति खः । मोहनि सिन्हः छगू कथं शक्तिया प्रतिक कथं नं नालातःगु दु ।

उकिं मोननि नखः धैगु दशैं नखः थें आदर्शवादी सिद्धान्त ज्वनाच्वंगु मखुसे संघर्षय् वनेगु नितिं तयारी यायेगु कथंया संघर्षवादी सिद्धान्त ज्वनाः वयाच्वंगु नखः । उकिं दशैं व मोहनि नखः धैगु व हे मखु धकाः स्पष्ट जू ।


दशैं नं लाकाच्वंगु लिच्वः
मोहनि नखः व दशैं छगू हे इलय् लाइगु जुयाः मोहनि नखःयात दशैं धायेगु यानाः वयाच्वंगु दु । विशेष यानाः न्हूगु पुष्टाया मनूतय्सं मोहनि नखः धकाः तकं धायेगु मयासे दशैं हे धायेगु यानाहःगु दु । मोहनि नखःयात नं दशैं धकाः धायेगु जक मखु छगू हे नखः कथं नालाः कायेगु अले संचार माध्यमं प्रचार प्रसार याःथें हे साइट स्वयाः सिन्हः तिकेगु तकं यानाः हयाच्वंगु दु । उकिं मोहनि नखःयात दशैं नखतं लिच्वः लाकाच्वंगु दु धकाः थुइकेमाःगु अवस्था वःगु दु । अथे हे दशैं नं मोहनि नखःयात अतिक्रमण यानाच्वंगु दु धकाः थुइकाः नेवाःतय्सं माःगु कथं जागरण ब्वलंकेगु नापं थुइकेगु ज्या यायेमाःगु आःया आवश्यकता जुयाबिउगु दु ।